Voorschot of waarborg bij de compromis: hoeveel, bij wie en wat als iemand afhaakt?

Wie een compromis ondertekent, betaalt meestal meteen een deel van de prijs. Dat geeft de verkoper zekerheid en maakt de verbintenis van de koper concreet. Belangrijk is wel hoe en waar dat geld terechtkomt.

Wat is het verschil tussen een waarborg en een voorschot?

Een voorschot wordt eigendom van de verkoper en maakt deel uit van de prijs. Een waarborg is juridisch geen betaling: het bedrag blijft eigendom van de koper tot de notariële akte ondertekend wordt. In het modelcompromis van de notarissen blijft de waarborg geblokkeerd op naam van de koper en wordt hij bij de akte een voorschot op de prijs.

Hoeveel betaalt de koper?

In de praktijk betalen kopers doorgaans een voorschot tussen 5 en 10 procent van de overeengekomen prijs. Dat is een gebruik, geen wettelijke verplichting, behalve bij de aankoop van te bouwen woningen. Het precieze bedrag spreken koper en verkoper samen af in de compromis.

Bij wie wordt het gestort?

De notarissen raden sterk af om het voorschot rechtstreeks aan de verkoper te betalen. De veilige weg is een storting op de beschermde derdenrekening van de notaris, of van een erkend vastgoedmakelaar. Zulke rekeningen zijn beschermd tegen de schuldeisers van wie ze beheert. Zolang uit de opzoekingen van de notaris niet vaststaat dat de verkoop veilig kan doorgaan, wordt het geld niet doorgestort.

Wat als een partij afhaakt?

Gaat de verkoop niet door om een reden buiten de wil van de koper, bijvoorbeeld omdat een opschortende voorwaarde niet vervuld is, dan krijgt de koper zijn waarborg terug. Houdt een partij zich zonder geldige reden niet aan de compromis, dan stuurt de andere partij eerst een ingebrekestelling. Volgt er binnen 15 dagen geen uitvoering, dan kan zij volgens het modelcompromis de gedwongen uitvoering vragen aan de rechter, of de verkoop als ontbonden beschouwen.

Bij ontbinding betaalt de partij in fout een schadevergoeding. Het model van de notarissen stelt 10 procent van de verkoopprijs voor, maar partijen kunnen een ander bedrag afspreken. Het voorschot geeft de verkoper een buffer voor die schadevergoeding. Bij laattijdige betaling zijn bovendien verwijlintresten verschuldigd.

Bij Mano zorgen wij voor heldere afspraken in de compromis en raden we altijd aan om het voorschot op een beschermde derdenrekening te storten. Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies.